Trang chủ Tin tức Việt Nam

Chuyện về cây đa 4 gốc trước tư Dinh thống đốc Nam Kỳ

Chia sẻ

(Việt Nam) - Cây cổ đa 4 gốc xưa kia nằm gần Khám lớn Sài Gòn, biết bao lần chứng kiến cảnh trảm quyết công khai đầu rơi máu đổ, nên cội đa già bị gán những câu chuyện huyền linh về vong hồn người chết.

Cho đến khi Dinh thống đốc Nam Kỳ trong một năm đã 5 lần đổi chủ, cây đa lại tiếp tục bị hàm oan về vận rủi của mình.

Cây đa tại vùng “tam giác quỷ”

Cần thiết phải nói, có khá nhiều người nhầm lẫn tư dinh của Thống đốc Nam Kỳ là Dinh Thống nhất thời bấy giờ. Dinh Thống đốc Nam kỳ nay là Bảo tàng TP.HCM (trước kia là Bảo tàng cách mạng) nằm trên đường Lý Tự Trọng. Tòa nhà này do một kiến trúc sư người Pháp tên Foulhoux thiết kế và bắt đầu khởi công xây dựng vào năm 1890. Ban đầu người Pháp định biến nơi đây thành Bảo tàng Thương mại để trưng bày những sản vật trong nước. Vì thế, hai bên cửa chính có dựng tượng nữ thần Thương nghiệp và Công nghiệp. Ngoài ra, các phù điêu trang trí đắp nổi đều lấy biểu tượng thần thoại Hi Lạp cùng với cây cỏ, thú vật vùng nhiệt đới. Nhưng sau khi xây xong, tòa nhà trở lại trở thành tư dinh của Thống đốc Nam kỳ Henri Eloi Danel.

bao tin nhanh - Chuyện về cây đa 4 gốc trước tư Dinh thống đốc Nam Kỳ hình 1

Dinh thống đốc Nam kỳ ngày xưa 

bao tin nhanh - Chuyện về cây đa 4 gốc trước tư Dinh thống đốc Nam Kỳ hình 2

Và bây giờ trở thành Bảo tàng thành phố Hồ Chí Minh

Trước tòa Thống đốc Nam Kỳ có một cội đa cổ nằm bên kia đường, nay là một công viên nhỏ mặt tiền hướng ra Nam Kỳ Khởi Nghĩa và Lý Tự Trọng. Xưa kia, khu vực này được gọi là “tam giác quỷ” của Sài Gòn. Sở dĩ vậy, vì đầu não của toàn bộ hệ thống pháp quyền đều tập trung tại nơi này. Bao gồm Tòa thượng thẩm và Tối cao pháp viện (nay là Tòa án nhân dân), Khám lớn Sài Gòn (Thư viện Khoa học Tổng hợp) và Dinh Thống đốc Nam Kỳ (Bảo tàng cách mạng TP.HCM). Chính vì thế, gốc cổ đa đã không ít lần chứng kiến cảnh tù tội, trảm quyết lẫn bao lần đổi thay của Sài Gòn. Theo ghi chép của học giả Trương Vĩnh Ký, khu “tam giác quỷ” xưa kia có thể nói là “đất của đa” với rất nhiều đa và sự tồn tại của “chợ Cây da còm” (người phương Nam xưa gọi cây đa là cây da). Chợ có tên như vậy là bởi, giữa khu chợ có một cây đa lớn nhưng thân lại còng xuống gần sát đất.
Vào những năm 1885 – 1886, người Pháp giải tỏa khu chợ Cây da còm, sang bằng khu đất diện tích khoảng 5 héc – ta dùng để xây dựng Khám lớn Sài Gòn và bảo tàng Thương mại (sau thành Dinh Thống đốc Nam Kỳ). Dĩ nhiên, cây da còm cũng bị cưa ngang, rồi bứng gốc đem đi. Nhưng lạ là cội đa 4 gốc nằm giữa ranh giới Dinh Thống đốc và Khám lớn vẫn nằm yên ở đó, không ai dám đả động.

Chuyện cây đa cổ vẫn còn nguyên cành lá nằm giữa “tam giác quỷ” trở thành “đặc sản” cho người dân bàn ra tán vào. Cho đến tận bây giờ còn có người cho rằng những gốc cây già cỗi luôn rất linh thiêng và cây đa 4 gốc cũng vậy, thế nên, lính Pháp không thể chặt được cây. Cụ Võ Thanh Nhựt, ngụ phường Cầu Kho, quận 1 kể rằng: “Có thể chuyện cây đa 4 gốc trở nên huyền bí là bởi ngày xưa, khi có ai chết bờ chết bụi, người ta hay mang xác về chợ để ai có lòng hảo tâm thì đóng góp chút ít gom góp lại mai táng. Để an yên vong hồn người chết thảm, họ hay đặt nhiều chiếc khám thờ quanh cây, hay thắp nhang khấn vái. Chắc vì cây đa nằm trong chợ, lại quá già, quá cổ nên chuyện huyền bí quanh nó cũng là điều dễ hiểu thôi”. Không còn nhiều tài liệu về chợ Cây da còm, nhưng người phương Nam xưa, khi gặp người chết bờ chết bụi, vẫn thường đưa xác về những sạp chợ, để lúc chợ đông, có người phát hiện ra mà thương tình chôn giúp.

Dinh Thống đốc năm lần đổi chủ

Câu chuyện về gốc đa cổ nằm ngoài “vùng quy hoạch” càng thêm ly kỳ khi bỗng dưng nhiều kẻ cầu cơ thường bí mật vác lư hương, bàn ông thiên đến nơi này xin quỷ hiện để cho “số”. Những cái bóng lén lút đi cầu cơ về khuya, làm lính gác Dinh Thống đốc tưởng nhầm là ma lại càng tô đậm thêm phần huyền bí cho cây đa 4 gốc. Do hướng về Dinh thống đốc Nam Kỳ, nên dân Sài Gòn còn đồn rằng, chính cây đa này đã “ám” nơi đây, khiến không có tên thống đốc nào trú ngụ được tại dinh lâu dài. tin đồn này bắt nguồn từ việc, dinh thống đốc Nam kỳ kể từ khi được đưa vào sử dụng liên tục bị đổi chủ. Chỉ trong vòng một năm đã 5 lần nơi này xảy ra biến cố.

bao tin nhanh - Chuyện về cây đa 4 gốc trước tư Dinh thống đốc Nam Kỳ hình 3

bao tin nhanh - Chuyện về cây đa 4 gốc trước tư Dinh thống đốc Nam Kỳ hình 4

bao tin nhanh - Chuyện về cây đa 4 gốc trước tư Dinh thống đốc Nam Kỳ hình 5

Gốc đa rất to và tỏa ra thành 4 gốc

Cụ thể là ngày 9/3/1945 Thống đốc người Pháp Ernest Thimothée Hoeffel bị Nhật bắt trong cuộc đảo chính. Một vụ bắt bớ khá ồn ào mở đầu cho “số phận truân chuyên” của dinh Thống đốc. Sau đó, Nhật giao tòa nhà cho thống đốc mới -Yoshio Minoda làm dinh thự. Nhưng chỉ vài tháng sau, Yoshio đã phải giao lại dinh thự cho chính phủ Bảo Đại – Trần Trọng Kim. Nguyễn Văn Sâm được điều về đây và nơi này lại trở thành dinh Khâm sai Đại thần Nam bộ. Sâm chỉ ở được đúng 11 ngày thì Việt Minh cướp chính quyền Trần Trọng Kim (ngày 25/8/1945), bắt giam Nguyễn Văn Sâm và đổng lý Hồ Văn Ngà ngay trong dinh. Từ đó tòa nhà trở thành trụ sở của Ủy ban Hành chánh lâm thời Nam bộ, rồi của Ủy ban Nhân dân Nam bộ. Cũng trong năm này, Trung tá B. W Roe (phái bộ quân sự Anh) ngang ngược chiếm dinh, buộc Ủy ban Nhân dân Nam bộ phải dời về dinh Đốc lý (nay là trụ sở Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh).

Dinh Thống đốc vẫn liên tục đổi chủ, cây đa cổ vẫn lặng yên đứng đó như một “chứng nhân lịch sử” đang nhìn thời cuộc đổi thay. Vào năm 1962, khi Dinh độc lập bị ném bom, Ngô Đình Diệm cũng đành phải dời phủ tổng thống sang đây. Cho đến sau ngày đất nước thống nhất, Ủy ban Nhân dân Thành phố quyết định sử dụng toà nhà này làm Bảo tàng Cách mạng Thành phố Hồ Chí Minh, đến năm 1999 thì được đổi tên thành Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh và tồn tại cho đến tận bây giờ.

Phải nói thêm là, cây đa cổ 4 gốc này nằm ở một địa thế khá “nhạy cảm”, trước dinh Thống đốc và cả Khám lớn Sài Gòn. Khám lớn trước kia là vùng đất dữ với hàng loạt vụ chặt đầu lộ thiên ngay giữa đường (án xử vào giờ rạng sáng và đến khi mặt trời lên dấu vết đã không còn). Biết bao lần chứng kiến cảnh trảm quyết công khai máu đỏ ướt đẫm đường, nên cội da già bị gán những câu chuyện huyền linh về vong hồn người chết cũng không có gì là quá lạ.

Dẫu phải chịu đựng nhiều “thị phi”, cho đến tận bây giờ, gốc đa cổ vẫn nằm đó, tỏa bóng rợp mát cả một góc đường. Chuyện về gốc đa, hư hư thực thực nhưng từ lâu nó đã trở thành một điểm nhất hoài cổ khá thú vị giữa thành phố xô bồ bật nhất này.

HỒNG LÊ

Chia sẻ

Ý kiến của bạn