Trang chủ Tin tức Thế giới

Lý do thực sự khiến Philippines không thể bỏ Mỹ tìm Trung

Chia sẻ

(Thế giới) - Ngay cả trong thế giới thất thường của ngoại giao, không hề đơn giản khi muốn thay đổi chính sách, đặc biệt là với trường hợp quan hệ giữa Philippines và Mỹ.

Tổng thống Duterte và chính sách đối ngoại độc lập

bao tin nhanh - Lý do thực sự khiến Philippines không thể bỏ Mỹ tìm Trung hình 1

Ông Duterte khẳng định theo đuổi chính sách đối ngoại độc lập.

Trong chuyến thăm cấp cao gần đây tới Trung Quốc, nhà lãnh đạo mới của Philippines thẳng thắn tuyên bố rằng ông đã sắp xếp lại chính mình với "dòng chảy ý thức hệ" của Trung Quốc và công bố tách khỏi sự ràng buộc về kinh tế và quân với đồng minh lâu năm – Mỹ.

Bắc Kinh đã rất háo hức để chào đón Philippines và mong muốn tăng cường quan hệ ngoại giao của mình trong một sự cạnh tranh đang leo thang với Washington về ảnh hưởng khu vực và quyền uy trên trường quốc tế.

Tuyên bố của ông Duterte không chỉ báo hiệu một sự phá vỡ chính thức quan hệ đóng băng giữa 2 nước sau phán quyết của Tòa án Trọng tài hồi tháng 7 mà ủng hộ Manila trong tranh chấp với Bắc Kinh trên Biển Đông.

Malina và Bắc Kinh cũng phá vỡ sự cô lập về ngoại giao, hậu quả của khiếu nại hàng hải. Điều này có thể sẽ giúp cải thiện quan hệ giữa Trung Quốc và Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Ít nhất 4 trong mười thành viên của khối có tranh chấp lãnh thổ trực tiếp với Trung Quốc.

bao tin nhanh - Lý do thực sự khiến Philippines không thể bỏ Mỹ tìm Trung hình 2

Quan hệ Mỹ-Philippines căng thẳng vì những phát ngôn của ông Duterte.

Bắc Kinh hy vọng Manila có thể sử dụng quyền chủ tịch luân phiên của ASEAN vào năm 2017 tới để cắt giảm các vấn đề gây tranh cãi từ chương trình nghị sự.

Việc Philippines “cắt đứt” một phần quan hệ chiến lược và quân sự với Mỹ sẽ làm giảm vị thế của Washington trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương, đồng thời sẽ giúp Trung Quốc phá chính sách “tái cân bằng của Tổng thống Mỹ Barack Obama.

Từ khi tham gia tranh cử, Tổng thống Duterte luôn thu hút sự chú ý và giành được sự ủng hộ của cử tri bằng phong cách “thô lỗ” của mình. Ông khẳng định sẽ mạnh tay giải quyết các vấn đề “nóng” của đất nước như ma túy và tội phạm, đồng thời tuyên bố theo đuổi chính sách đối ngoại độc lập nhằm nâng cao vị thế của Philippines trong khu vực.

Từ khi lên nắm quyền, ông Duterte đã triển khai cuộc chiến chống ma túy khiến hàng ngàn người thiệt mạng, có những phát ngôn gây sốc khi sẵn sang gây hấn với bất kỳ đối tượng nào chỉ trích mình. Gần 5 tháng trôi qua, ông Duterte đang chứng minh lời hứa của mình là có hiệu lực.

Ông nhiều lần nói về việc muốn dừng tập trận chung với Mỹ, yêu cầu Washington rút quân khỏi miền Nam nước này, thậm chí đe dọa hủy bỏ hiệp ước quốc phòng chung giữa 2 nước.

Sau tuyên bố “tách” khỏi Mỹ ở Trung Quốc, ngay khi về nước ông đã giải thích rằng lời lẽ của ông không phải nhằm mục đích “cắt đứt quan hệ” ngoại giao với Mỹ, khẳng định Philippines vẫn coi Mỹ là đồng minh, là người bạn thân cận nhất. Mặc dù vậy, trong chuyến thăm Nhật Bản vài ngày sau, ông không chần chừ nói rằng “Mỹ đừng đối xử với Philippines như chó bị xích”.

bao tin nhanh - Lý do thực sự khiến Philippines không thể bỏ Mỹ tìm Trung hình 3

Quan hệ Philippines-Trung Quốc được cải thiện đáng kể sau chuyến thăm Bắc Kinh của ông Duterte.

Như vậy, để thực hiện chính sách đối ngoại độc lập, Tổng thống Duterte không ngần ngại đối đầu, “vừa đấm vừa xoa” khiến Washington khó chịu nhưng vẫn phải có ít nhiều sự nhượng bộ. Sau tuyên bố của Duterte, Bộ Ngoại giao Mỹ thậm chí đã lên tiếng ủng hộ cuộc chiến chống ma túy – lần đầu tiên sau gần 5 tháng diễn ra.

Lý do khiến Duterte không thể xoay hẳn sang Trung Quốc

Hầu hết các nhà quan sát hoài nghi về sự rõ ràng trong việc xoay trục của Philippines, liên quan trực tiếp đến chính sách đối ngoại của nước này, mặc cho Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Duterte đều hoan nghênh mối quan hệ mới.

Các nhà phân tích tiếp nhận tuyên bố của ông Duterte với thái độ hoài nghi, coi đó là một nỗ lực để “chơi” với hai cường quốc lớn nhằm bảo đảm viện trợ kinh tế. Thật vậy, Duterte trở về từ Trung Quốc với những giao dịch kinh doanh trị giá đến 24 tỷ đô la.

bao tin nhanh - Lý do thực sự khiến Philippines không thể bỏ Mỹ tìm Trung hình 4

Mỹ là đối tác quan trọng của Philippines trong quân sự, kinh tế.

Lịch sử và bối cảnh chính trị Philippines cho thấy có nhiều do khác nhau giải thích việc thay đổi chính sách ngoại giao như cách ông Duterte đang làm không thể.

Thứ nhất, mối quan hệ Mỹ-Philippines đã được xây dựng và trở nên mạnh mẽ trong gần 70 năm kể từ khi ký kết một hiệp ước phòng thủ chung. Liên minh này, trong đó cho phép quân đội Mỹ đến 5 căn cứ quân sự ở Philippines, không thể bị phá vỡ chỉ bằng một lời của Duterte.

Thứ hai, trong khi tiền bạc và đầu tư cho Philippines từ Trung Quốc đang gia tăng, thương mại với Mỹ vẫn đóng một vai trò quan trọng trong nền kinh tế của Philippines.

Mỹ là đối tác thương mại lớn thứ 3 của Philippines sau khi Nhật Bản và Trung Quốc. Là một cựu thuộc địa của Mỹ, khoảng 4 triệu công dân Mỹ là người gốc Philippines và người Mỹ gốc Philippines đóng góp 17,6 tỷ kiều hối năm 2015.

Thứ ba, trên khắp châu Á, người Philippines được biết đến là hầu hết thân Mỹ. Do đó, dưới chế độ dân chủ, gần như tất cả các chính trị gia Philippines có một lòng trung thành bản năng đối với Washington. Việc phá vỡ liên minh Mỹ-Philippines sẽ xa lánh công dân Philippines và quân đội vì sự tin tưởng vào Washington.

bao tin nhanh - Lý do thực sự khiến Philippines không thể bỏ Mỹ tìm Trung hình 5

Duterte chỉ lợi dụng thế đối trọng của Mỹ và Trung Quốc nhằm đạt được lợi ích.

Những lời hùng biện gần đây của ông Duterte không thay đổi được thực tế là xã hội Philippines vẫn rất thân thiện với Mỹ. Một cuộc thăm dò dư luận gần đây cho thấy 76% người dân nước này tin tưởng Mỹ “rất nhiều'”, và chỉ có 22% nghĩ như vậy về Trung Quốc.

Cuối cùng, người Philippines cũng được biết đến với lòng yêu nước của họ. Hợp tác của Dutert với Trung Quốc không có nghĩa là người Philippines sẽ từ bỏ tuyên bố chủ quyền của mình trong tranh chấp với Trung Quốc.

Mọi sự hợp tác đều dựa vào lợi ích, tuy nhiên, không thể thiếu đi uy tín, sự tin tưởng giữa 2 bên. Dù có nóng lòng hay vội vã như thế nào, rõ ràng, Tổng thống Philippines Duterte cũng không thể nhanh chóng xoay trục về phía Trung Quốc. Dường như, ông chỉ muốn tận dụng sự đối kháng của Mỹ và Trung Quốc, mang về nguồn lợi cho đất nước mình.

Phương Lam

Chia sẻ

Ý kiến của bạn