Trang chủ Đời sống Ẩm thực

"Muốn nhiễm độc phải uống mấy lít nước mắm một ngày!"

Chia sẻ

(Ẩm thực) - Thông tin 67% mẫu nước mắm chứa hàm lượng thạch tín vượt ngưỡng đã khiến cho người tiêu dùng hoang mang, lo sợ. Tuy nhiên, sự thật lại hoàn toàn không đáng ngại.

Muốn nhiễm độc phải uống mấy lít nước mắm một ngày

Nói về vấn đề nước mắm nhiễm thạch tín, trên trang facebook cá nhân Hung Ngo, TS Ngô Đức Hùng, Khoa Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai cho hay cần phải có cách nhìn đúng đăn về nước mắm nhiễm Asen và việc đưa tin rầm rộ về hàm lượng thạch tín vượt ngưỡng “chỉ tội nghiệp những người làm nước mắm. Vượt ngưỡng, đương nhiên phải tìm cho người ta nguyên nhân chứ không phải để làm cho người ta sợ. Truyền thông, hiện đang nhảy vào làm quá lên vấn đề thực phẩm bẩn để phục vụ cho các ông lớn quảng cáo thực phẩm sạch”.

Bác sỹ Hùng viết: “Asen, là 1 á kim nằm mé bên phải bản tuần hoàn hóa học, chất gây ngộ độc khét tiếng trong các bộ truyện chưởng cổ trang. Người ta còn gọi nó là thạch tín, nhắc đến ai cũng sợ.

bao tin nhanh - Muốn nhiễm độc phải uống mấy lít nước mắm một ngày! hình 1

TS Hùng cho rằng "muốn độc chắc uống vài lít 1 ngày trong nhiều năm”

Tuy thế, các hiệu thuốc y học cổ truyền xưa đều có thứ này, người ta dùng để diệt chuột hoặc làm thuốc chữa bệnh (nghe hơi tởm). Một dạng hợp chất của Asen, là Hùng Hoàng, được nhắc đến trong y văn như là 1 vị thuốc chữa bệnh mụn nhọt và động kinh cùng hàng đống bệnh khác nữa. Ngày nay Đông y vẫn dùng. Nhà mình làm đông y, ngày xưa chả tán món này cho cụ mãi. Dùng nó với Đỗ trọng, Kỳ đà làm vị chính điều trị động kinh hiệu quả tốt.

Theo khoa học, Asen tương tự như Phospho về mặt hóa học, khi vào cơ thể với liều lượng nhất định nó sẽ thay thế phospho trong các phản ứng hóa học và gây ngộ độc tế bào. Còn ở liều thấp hơn ngộ độc, thì hợp chất của asen đóng vai trò như là chất kích thich, thế nên ngày xưa người ta dùng để chữa bệnh, làm đẹp. Ai đọc Memoir of geisha thì biết, các nàng geisha Nhật xưa kia tuyền sử dụng phấn có chì và asen bôi mặt trắng lốp. Hoặc bọn châu Âu uống bột có asen để làm đẹp da.

Asen có đầy trong các lớp trầm tích trên bề mặt trái đất, nó dễ hòa tan vào trong nước sinh hoạt. Một số quốc gia có điều kiện địa chất giúp cho quá trình tạo nước ngầm giầu Asen trong đó có vài nước mình biết là Việt Nam, Cam, Tibet, Tàu. Các anh chị WHO đưa ra tiêu chuẩn tuyệt đối an toàn khi nước có asen nhỏ hơn hoặc bằng 0.01mg/l tính theo liều lượng tích lũy. Như thế 1 ngày uống 2l nước sẽ là 0.02mg. Tuy thế với liều asen trong nước nhỏ hơn hoặc bằng 0.05mg/l, nghĩa là cao hơn 5 lần tiêu chuẩn của anh chị WHO, cũng chả thấy ghi nhận tác hại gì.

bao tin nhanh - Muốn nhiễm độc phải uống mấy lít nước mắm một ngày! hình 2

Thông tin nước mắm nhiễm thạch tín khiến nhiều người hoang mang

Chứng cứ dịch tễ học về việc phơi nhiễm liều lượng asen kinh niên với tỉ lệ ung thư gia tăng có vài chục đến vài trăm phần tỉ. Như vậy cân nhắc giữa chi phí và lợi ích, các quốc gia sẽ điều chỉnh tiêu chuẩn của WHO về asen trong nước cho phù hợp với điều kiện kinh tế của mình.

Nước mắm nhiễm asen vượt ngưỡng, cao nhất đến tận 5mg/l. Giả sử tất tần tật chúng ta đều ăn nước mắm bẩn khủng khiếp có tận 5mg asen/lít, mỗi bữa cả nhà 4-5 người chấm chung cái bát có đến 20-30ml nước mắm là cùng. Vị chi mỗi người uống chắc được 10ml mắm, cũng chỉ 0.05mg asen vào người mà thôi. Muốn độc chắc uống vài lít 1 ngày trong nhiều năm”.

Người tiêu dùng vẫn có thể yên tâm dùng nước mắm

Theo TS. Trần Thị Dung, Chuyên gia Công nghệ chế biến và bảo quản thủy sản, trong cá làm nước mắm cũng có thể chứa thạch tín, nhưng thạch tín này là thạch tín hữu cơ nên không gây hại cho sức khỏe. Vì vậy, khi xây dựng tiêu chuẩn nước mắm của thế giới và Việt Nam thường không đưa chất này vào danh mục chất gây hại để cảnh báo.

TS. Trần Thị Dung khẳng định: “Trong thực tế, cuộc sống xung quanh chúng ta vẫn tồn tại thạch tín. Nhưng thạch tín hữu cơ thì không nguy hại như thạch tín vô cơ. Thạch tín vô cơ là chất cực độc từng được dùng có thể giết người khi trộn vào thức ăn hay rượu... Nhiễm thạch tín vô cơ có thể gây hại cho não, gan gây nguy hiểm đến sức khỏe”.

bao tin nhanh - Muốn nhiễm độc phải uống mấy lít nước mắm một ngày! hình 3

Bản tiêu chuẩn kim loại nặng của Bộ Y tế ghi rõ ràng tính theo Arsen vô cơ

Khảo sát của Hội Tiêu chuẩn Bảo vệ Người tiêu dùng Việt Nam (VINASTAS) cho thấy, tỷ lệ mẫu không đạt chỉ tiêu Arsen (thạch tín) tổng là 67%, nhưng khi thử nghiệm 20 mẫu trong số này thì không phát hiện thạch tín vô cơ (với giới hạn phát hiện là 0,01 mg/l).

TS. Trần Thị Dung phân tích, quy định QCVN 8-2:2011/BYT của Bộ Y tế quy định lượng kim loại nặng có thể ăn hàng tuần có thể tạm chấp nhận được tính theo mg/ trọng lượng cơ thể trong đó có: Arsen (As - thạch tín), chì (Pb), Cadmi (Cd), thủy ngân (Hg), Methyl thủy ngân (Me Hg), thiếc (Sn). Nhưng điều đáng lưu ý nhất của bản tiêu chuẩn quy định này, có ghi chú rõ ràng tính theo Arsen (thạch tín) vô cơ. Như vậy, tại Việt Nam chưa hề có một quy định nào về Arsen (thạch tín) tổng.

“Trong khi tất cả các mẫu mắm khảo sát đã kết luận không có chứa thạch tín vô cơ. Và quy định tiêu chuẩn cho phép của Bộ Y tế cũng ghi rõ là Arsen vô cơ, chứ không phải là Arsen tổng. Đang có sự mập mờ ngay trong kết quả khảo sát, khiến cho người tiêu dùng hoang mang lo sợ khi dùng nước mắm.

Nước mắm rất khó có thể có thạch tín vô cơ. Vì vậy, người tiêu dùng vẫn có thể yên tâm ăn nước mắm”, TS Dung khẳng định.

bao tin nhanh - Muốn nhiễm độc phải uống mấy lít nước mắm một ngày! hình 4

TS Dung khẳng định người tiêu dùng vẫn có thể yên tâm ăn nước mắm

Trước thông tin cho rằng nước mắm, độ đạm càng cao thì nhiễm thạch tín càng lớn, TS. Trần Thị Dung khẳng định điều này không chính xác. Vì nước mắm cao đạm được sản xuất từ cá và muối, các chất đạm trong cá sẽ tạo thành nước mắm. Trường hợp nước mắm bị nhiễm thạch tín có thể do nguồn nước pha vào nước mắm bị nhiễm thạch tín. Và những trường hợp này, cần phải điều tra và có kết quả rõ ràng từ cơ quan chức năng.

“Nếu khách quan và đứng về phía người bảo vệ người tiêu dùng khi tiến hành khảo sát nên tiến hành đầy đủ với 5 hợp chất kim loại nặng mà Bộ Y tế quy định. Trong 5 kim loại đó, cần lưu tâm nhất là kim loại chì hơn là Arsen. Vì bản thân Arsen trong nước mắm là không độc”, TS. Trần Thị Dung cho hay.

 Khánh Chi

Chia sẻ

Ý kiến của bạn