Trang chủ Kinh doanh Khởi nghiệp

Phổ cập hóa khởi nghiệp – Rất cần phát triển vườn ươm doanh nghiệp

Chia sẻ

(Khởi nghiệp) - Vườn ươm doanh nghiệp là mô hình được kì vọng sẽ là đòn bẩy hỗ trợ, thúc đẩy các cá nhân và tổ chức khởi nghiệp. Tuy nhiên, dù mô hình đã được nói đến từ năm 2003 nhưng đến nay chỉ có 10 vườn ươm.

13 năm chỉ gây dựng được 10 vườn ươm doanh nghiệp
 
Mô hình vườn ươm doanh nghiệp được kì vọng sẽ là nơi ươm mầm và hỗ trợ các doanh nghiệp có ý tưởng kinh doanh tốt, có khả năng tồn tại và phát triển bền vững thành doanh nghiệp có quy mô lớn, sản xuất ra những sản phẩm chủ lực cho đất nước trong tương lai. Tuy nhiên, vấn đề phát triển vườn ươm đang gặp nhiều khó khăn, bế tắc chưa thể tháo gỡ.  
 
Tại Hội thảo Xây dựng và phát triển vườn ươm khởi sự doanh nghiệp, ông Nguyễn Thành Long, Phó Giám đốc Vườn ươm doanh nghiệp Công nghệ cao TP Hồ Chí Minh chia sẻ, sau hơn 8 năm thành lập, hiệu quả của vườn ươm chưa được như mong muốn. Từ 28 doanh nghiệp được tuyển chọn để ươm tạo, kết quả mới có 3 dự án tốt nghiệp, hằng năm ngân sách cấp 1,5 – 2 tỷ đồng cho vườn ươm chủ yếu được sử dụng để đăng ký sở hữu trí tuệ, hỗ trợ làm các sản phẩm mẫu, sự kiện đối thoại công nghệ, kết nối công nghệ. Nguồn thu lại từ hoạt động ươm tạo này mới chỉ đủ để… chi trả tiền điện, nước.
 
bao tin nhanh - Phổ cập hóa khởi nghiệp – Rất cần phát triển vườn ươm doanh nghiệp hình 1

Khởi nghiệp rất cần vườn ươm doanh nghiệp

Qua thực tiễn, ông Long nhấn mạnh hai khó khăn lớn nhất vẫn là tài chính và tính khả thi của các dự án. “Có nhiều nhà đầu tư đã đến với chúng tôi nhưng họ lần lượt ra đi vì không tìm thấy cơ hội phát triển từ các doanh nghiệp. Chính vì vậy, không phải số lượng doanh nghiệp ươm tạo càng nhiều thì hiệu quả càng cao, thực tế từ 20 doanh nghiệp mà có được 2 doanh nghiệp tốt nghiệp từ vườn ươm thì có thể xem như thành công rồi”, ông Long nói.
 
Nhiều lãnh đạo doanh nghiệp nhận định rằng, trên thế giới hiện nay có hơn 80 mô hình vườn ươm doanh nghiệp nhưng không có một mô hình nào là chuẩn bởi nó phụ thuộc vào tình hình phát triển của mỗi một quốc gia, địa phương. Mô hình có thể gặp trong khi làm, nhưng nếu chúng ta cứ lo đi tìm thì không bao giờ gặp được.
 
Là một trong những người tham gia vào quá trình ươm tạo thành công thành phố truyền thông số Seoul và khu công nghiệp (KCN) Guro - hai trung tâm có nhiều đóng góp lớn cho nền kinh tế Hàn Quốc, GS Kim Donyun, đến từ trường Đại học Sungkyunkwan Hàn Quốc cho rằng, kinh nghiệm rút ra là xác định được một chiến lược phát triển lâu dài và xem các KCN này như những vườn ươm doanh nghiệp. Điều này không chỉ giảm gánh nặng tài chính ban đầu cho việc xây dựng vườn ươm các KCN với tập hợp đa dạng các ngành nghề mà còn tạo không gian thuận lợi cho việc khởi nghiệp, thiết lập mạng lưới hợp tác giữa các học viện, trường đại học với doanh nghiệp - cơ sở nghiên cứu và tăng cường các dịch vụ hỗ trợ kinh doanh.
 
Thực tế, mô hình vườn ươm khởi sự doanh nghiệp đã xuất hiện ở nước ta từ năm 2003 nhưng đến nay chỉ có khoảng 10 vườn ươm chính thức đang hoạt động, phần lớn hoạt động phi lợi nhuận, vốn từ nguồn ngân sách. Hai khó khăn chính hiện nay của vườn ươm doanh nghiệp là tài chính và mô hình hoạt động. Do đó, Nhà nước cần có nhiều chính sách ưu đãi như miễn giảm thuế thu nhập cá nhân, thu nhập doanh nghiệp, tuyên dương công trạng, ưu đãi về đất đai để khuyến khích đầu tư xã hội hóa cho công tác ươm tạo doanh nghiệp.
 
Cần một chiến lược phù hợp với thực tiễn của từng địa phương
 
Để xây dựng thành công vườn ươm doanh nghiệp nên xác định mục tiêu ngắn hạn là khuyến khích các doanh nghiệp đa dạng hóa sản phẩm, thị trường và đổi mới công nghệ - tín dụng nghiên cứu khoa học do Nhà nước tài trợ được trừ trực tiếp trên số tiền thuế thu nhập DN và mục tiêu dài hạn là phổ cập hóa khởi nghiệp ở bậc phổ thông và đại học nhằm tạo đầu vào cho vườn ươm trong tương lai.
 
Đặt nền móng cho mô hình vườn ươm doanh nghiệp có thể nhắc đến trường ĐH Bách khoa TPHCM. Vừa qua, dự án “Hỗ trợ Xây dựng chính sách đổi mới và phát triển các cơ sở ươm tạo doanh nghiệp” (tên tiếng Anh viết tắt là BIPP) đã chọn HCMUT-TBI là đơn vị ươm tạo duy nhất phía Nam để tham gia vào dự án.
 
Theo đó, dự án BIPP sẽ triển khai trong năm năm (2015 - 2019) với tổng ngân sách 4,4 triệu EUR do chính phủ Vương quốc Bỉ tài trợ không hoàn lại (trong số đó, vốn đối ứng của chính phủ Việt Nam là 400.000 EUR). HCMUT-TBI sẽ được dự án BIPP hỗ trợ thí điểm triển khai một số chính sách, nâng cao năng lực vận hành và hỗ trợ các doanh nghiệp ươm tạo quỹ khởi nghiệp. Mục tiêu của hỗ trợ này là xây dựng một trung tâm ươm tạo doanh nghiệp công nghệ kiểu mẫu, từ đó nhân rộng mô hình. HCMUT-TBI đã và đang ươm tạo hơn 20 doanh nghiệp với thời gian ươm tạo ba năm/doanh nghiệp, và cho tốt nghiệp ba doanh nghiệp với doanh số khoảng 10 tỉ đồng/năm.
 
Để vườn ươm có thể thu hút được những nhóm khởi nghiệp thật sự có chất, có tầm, tạo ra những thương hiệu sản phẩm không chỉ tồn tại được ở thị trường cả nước mà có thể vươn ra khu vực, châu lục, Trung tâm ươm tạo phải có hạ tầng thông minh, lồng ghép được với hạ tầng truyền thống; là nơi doanh nghiệp, doanh nhân giao lưu học hỏi nhau; được điều hành theo hình thức hợp tác công - tư; kết nối với các hệ thống giáo dục đào tạo của thành phố, tận dụng sự hỗ trợ của cộng đồng quốc tế.
 
Việc chọn để ươm tạo không phải là vấn đề một sớm một chiều, không nên ảo tưởng rằng tất cả những doanh nghiệp sau khi ươm tạo đều được tốt nghiệp và mang lại hiệu quả ngay tức thì, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ, khó thu hút được nguồn đầu tư vì rủi ro cao, bấp bênh. Đồng thời, tăng cường các liên kết giữa Nhà nước, nhà đầu tư, nhà trường, cơ quan nghiên cứu và đối tượng khởi nghiệp; nâng cao vai trò và hiệu quả hoạt động của Trung tâm Hỗ trợ doanh nghiệp; xây dựng mô hình vườn ươm doanh nghiệp phù hợp nhất với điều kiện thực tiễn của từng địa phương hiện nay.
 
Theo PGS.TS.Mai Thanh Phong - Phó hiệu trưởng trường ĐH Bách Khoa TP.HCM, Giám đốc HCMUT-TBI, để phát triển bền vững các trung tâm ươm tạo, qua đó phát triển doanh nghiệp công nghệ, nhà nước cần phải có chính sách mang tính tổng thể và phù hợp cho ươm tạo doanh nghiệp. Chính sách phải tập trung hỗ trợ cơ sở ươm tạo và quan trọng hơn là đối tượng được ươm tạo, đồng thời thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo. Một số nước trong khu vực đã có nhiều kinh nghiệm tốt trong việc xây dựng các cơ sở ươm tạo doanh nghiệp như Nhật Bản, Singapore... việc học hỏi những kinh nghiệm từ các nước trên là cần thiết.
 
P.V
(TH)

Chia sẻ

Ý kiến của bạn